KunstenaarsParen: liefde ~ kunst ~ passie 

De ‘kunstbestuiving’ tussen man en vrouw spreekt tot de verbeelding, mooier is het bijna niet voor te stellen: passie in de liefde en passie in de kunst…… Toch kunnen sommige relaties ook heel intens zijn, soms zelfs diep tragisch. Maar op welke wijze de liefde zich ook ontwikkelt, de onderlinge afhankelijkheid en daaraan gerelateerde beïnvloeding heeft een grote rol gespeeld in de artistieke productie van menig kunstenaarskoppel.

In oktober 2008 opende in het Wallraf-Richartz-Museum in Keulen een tentoonstelling getiteld Künstlerpaare, Liebe, Kunst und Leidenschaft. Het was de eerste expositie die zich bezighield met thema van kunstenaarskoppels. Enkele jaren onderzoek waren eraan vooraf gegaan en de samenstellers hadden ruim 170 koppels onder de loep genomen vanaf de renaissance tot aan de eigen tijd. De tentoonstelling concentreerde zich op de periode 1880-1960 en belichtte beroemde kunstenaarsparen als Rodin & Claudel, Kandinsky & Münter, Rivèra & Kahlo…..etc. In februari 2009 reisde de tentoonstelling naar Den Haag en toonde het Gemeentemuseum de beroemde koppels onder de naam Liefde ! Kunst ! Passie ! Kunstenaarsechtparen hoewel velen nooit getrouwd waren. De expositie was een prachtige eerste kennismaking met een fascinerend gegeven: de creatieve wisselwerking en inspiratie tussen twee personen.

De eerste online kunstgeschiedeniscursus zal gaan over KunstenaarsParen. Na een inleidende eerste les zullen achtereenvolgens 10 koppels besproken worden. De cursus bestaat uit 11 lessen die vooraf opgenomen zijn op video en in de besloten online leeromgeving bekeken kunnen worden. Ook worden er artikelen en andere aanvullingen gegeven die betrekking hebben op de lessen. Daarnaast zullen we 11 keer met elkaar online samenkomen om vragen te beantwoorden. Deze lives worden opgenomen en in de online leeromgeving geplaatst zodat iedere deelnemer ze kan bekijken.

Wanneer je je aanmeldt voor deze online cursus heb je een jaar toegang tot de lessen. Het grote voordeel boven een cursus op locatie is dat je nooit een les hoeft te missen! Bovendien kun je  – waar ook ter wereld – in je eigen tijd en tempo, vanaf je eigen computer, tablet of smartphone de lessen bekijken. De verbinding met de groep wordt tot stand gebracht door middel van de lives en een besloten community op facebook uitsluitend voor deelnemers aan de cursus KunstenaarsParen.

Op maandag 22 januari 2018 gaan we van start! Doe je ook mee?

LES 1

In deze inleidende les zullen we stilstaan bij KunstenaarsParen vanaf de renaissance tot de late 19e eeuw. Velen koppels zullen de revue passeren. Hierdoor wordt direct duidelijk dat het geen vereiste is om als koppel met elkaar gehuwd te zijn, laat staan een man-vrouw relatie te hebben. Zo heb je de ouder-kind combinatie maar ook vrouw-vrouw en man-man combinaties. Het is ook geen vereiste om fysiek liefde & passie met elkaar te ervaren. Boven alles is er een gezamenlijke liefde voor de kunst. Naast dat kan kunst veel meer zijn dan schilderkunst of beeldhouwkunst, het kan ook muziek, literatuur, theater, film …. etc. zijn

LES 2

Het kunstenaarskoppel in les 2 is meteen een goed voorbeeld van twee mensen die nooit een fysieke relatie met elkaar hebben gehad: Berthe Morisot & Edouard Manet.

In deze les zullen we ontdekken dat Morisot, als pionier van het impressionisme, een grote invloed heeft gehad op het oeuvre van Manet. Zeker nadat zij met zijn broer Eugène was getrouwd, kon Manet regelmatig over haar schouder meekijken zonder dat iemand hier aanstoot aannam. Een boeiende les die een geheel nieuwe kijk geeft op het impressionisme en de weg naar moderniteit.

LES 3

Camille Claudel & Auguste Rodin. Tien jaar lang hebben ze intensief samengewerkt. In die tien jaar zijn Rodins meesterwerken ontstaan. Wat deden beiden voor die tien jaar en na die tien jaar?

In deze les zullen we beide levens & oeuvres beschouwen en constateren dat Claudel zeer talentvol was en rondom Rodin een mythe is gecreëerd. Een intrigerende les die aantoont dat niets is wat het lijkt.

LES 4

Met het kunstenaarspaar Paula Modersohn-Becker & Otto Modersohn stappen we ook de wereld van de kunstenaarskolonies binnen.

Worpswede, op een steenworp afstand van Bremen, zal gedeeltelijk het decor zijn waar dit koppel zich ophoudt. Toch heeft Paula een passie voor Parijs en verblijft zij regelmatig in de Franse hoofdstad. Het moderne leven krijgt grip op haar, totdat zij in 1907 vroegtijdig sterft in het kraambed. Een indringende les vol passie en tragiek.

LES 5

In 1896 komen Marianne Werefkin en Alexej Jawlensky vanuit Rusland in München aan. Eens was zij de Russische Rembrandt, maar had haar penselen neergelegd zodat hij carrière kon maken. In München is zij al snel het middelpunt van de avant-garde kunst en organiseert salons. Na de geboorte van zijn kind bij hun dienstmeisje, neemt zij de penselen weer ter hand en schildert krachtige, expressieve taferelen.

Haar vernieuwende ideeën vertrouwt ze vanaf 1901 alleen aan het papier toe. Les lettres à un inconnu zijn lange tijd voor niemand zichtbaar geweest totdat zij Kandinsky in 1908 ontmoet. En hij ze gebruikt voor zijn boek Über das Geistige in der Kunst. Een verrassende les waarin Der Blaue Reiter met andere ogen wordt bekeken.

LES 6

Ook deze les verblijven we grotendeels in München en zullen het kunstenaarspaar Gabriele Münter & Wassily Kandinsky onder de loep nemen.

Zij kwam uit Berlijn, hij uit Rusland. In München leren ze elkaar kennen. Hij over haar: Je bent hopeloos als leerlinge, men kan jou niets leren. Je hebt alles van nature. Zij neemt hem mee op reis door Europa, al schilderend trekken ze rond. Zij betaalt alles, ook het huis in Murnau waar ze intrekken na 6 jaar reizen. Daar ontmoeten ze Werefkin & Jawlensky en wordt het vuur aangewakkerd voor Der Blaue Reiter. Wanneer de Eerste Wereldoorlog uitbreekt, gaat hij terug naar Rusland. Nog een keer ziet ze hem en daarna nooit meer. Hij heeft een nieuw leven, zonder haar. Zij heeft zijn werken en mag deze behouden van de rechter. Een bruisende les vol emoties die hun weerslag vinden op het doek.

LES 7

Een Russische vrouw, een Franse man. Liefde op het eerste gezicht als ze elkaar ontmoeten. Zij is echter getrouwd met een ander. Een verstandshuwelijk, maar dat weet hij niet. Haar man regelt een scheiding waardoor de geliefden samen verder kunnen. Na de geboorte van hun zoon ontstaat een patchwork dekentje dat zij vol liefde voor de baby heeft gemaakt. Het is het begin van wat Apollinaire het Orfisme noemt. Kleuren die net als Orfeus in staat zijn om te betoveren….

Sonia Delaunay-Terk & Robert Delaunay. Een ijzersterk koppel dat elkaar innig lief heeft en tot grootse creatieve prestaties in staat is, maar ook met teleurstelling en verdriet te maken heeft. Hij overlijdt op 56-jarige leeftijd, zij wordt 96 jaar oud. Sonia: De passie voor het schilderen vormde de belangrijkste band tussen ons. Deze ging gepaard met de liefde voor het leven!

LES 8

Tussen 1915 en 1946 hebben ze ruim 25.000 vellen papier aan elkaar volgeschreven. Georgia O’Keeffe & Alfred Stieglitz. Wanneer ze elkaar voor het eerst ontmoeten is hij 56 jaar oud en beroemd (een international erkend fotograaf en galeriehouder van avant-garde kunst in Manhattan). Zij is 28 jaar, niet beroemd en een schooljuf in Texas. Na de eerste ontmoeting zijn hun levens niet meer hetzelfde.

Stieglitz is gefascineerd door de jonge vrouw en vertelt haar: All I want is to preserve that wonderful something which so purely exists between us. O’Keeffe wordt beroemd met haar schilderijen. In 1924 trouwen ze met elkaar. Toch zal er verwijdering ontstaan en al voor zijn dood trekt zij zich terug in het desolate landschap van New Mexico. Zij wordt 98 jaar oud en zal haar hele leven gepassioneerd blijven door kunst.

LES 9

Zelden sprak een kunstenaarsechtpaar meer tot de verbeelding dan Frida Kahlo & Diego Rivera. Er is veel over hen geschreven van fictie tot feit en zelfs Hollywood heeft er een speelfilm van gemaakt in 2002. Tot twee keer toe waren zij met elkaar getrouwd. Diego Rivera, Mexico’s grootste schilder en rokkenjager en Frida Kahlo, Mexico’s meest excentrieke kunstenares.

Frida’s kunst kwam tot stand ondanks of misschien wel dankzij haar handicap en toont zeer persoonlijke (zelf)portretten. André Breton, het brein achter de Franse surrealisten, noemde haar “een ware surrealiste”; zelf zei ze “slechts haar eigen realiteit weer te geven”. Diego was vooral een “Muralist” en zijn kunst toont een sterke affiniteit met het communisme. In deze les zullen we het zeer turbulente leven en oeuvre van beide kunstenaars nader bekijken.

LES 10

Het kunstenaarspaar Lee Krasner & Jackson Pollock leert elkaar kennen in 1941 wanneer beide uitgenodigd zijn voor een groepsexpositie in New York. Zijn vorm van abstract expressionisme maakte een diepe indruk op haar. Haar contacten in de New Yorkse kunstwereld en haar grote kennis van de moderne kunst uit Europa zijn een enorme verrijking voor hem.

Ze besluiten, vanwege hun gedeelde passie voor de kunst en liefde voor elkaar, te trouwen. Intensief werken ze samen en er ontstaan grootse creaties. Door de male gaze in de westerse wereld is het werk van Krasner in de schaduw is komen te staan van Pollocks werk. ImmersJackson Pollock bijgenaamd ‘Jack the Dripper’ is een icoon van de naoorlogse schilderkunst geworden. Daarentegen zijn maar weinig mensen bekend met de naam en het werk van Lee Krasner. In deze les zal aangetoond worden hoe ze samen pioniers waren binnen het abstract expressionisme.

LES 11

Een zeer excentriek kunstenaarspaar: Niki de Saint Phalle en Jean Tinguely. Ze hebben jarenlang met veel plezier samen gewerkt en vele kleine en grote projecten gerealiseerd. Ze leren elkaar in 1955 kennen, gaan in 1960 samenwonen en trouwen in 1971. Twee jaar later verlaat hij haar voor een ander die zijn kind draagt. Ze zijn nooit gescheiden en elkaar altijd blijven steunen op het creatieve vlak. “Jij en ik zijn nooit echt uit elkaar gegaan, een onzichtbare draad hield ons samen voor meer dan 30 jaar” schrijft Niki in een brief aan Jean in 1991.

 

De online cursus KunstenaarsParen gaat op maandag 22 januari 2018 van start! Doe je mee?

De cursus bestaat uit 11 videolessen, 11 lives en aanvullende informatie op de lesstof. In deze cursus deelt Karin Haanappel haar kennis en ervaring. Alle gedeelde kennis blijft te allen tijde haar intellectueel eigendom. Je krijgt een jaar lang toegang tot de lesstof.

Op deze cursus zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. Klik hier om deze te lezen.